HANDBOEKEN

Hier zal ik een handboek uit de reeks Ars Legendi bespreken. Ars Legendi is de methode die gebruikt wordt in het Vrij Onderwijs. Er zijn handboeken voor alle jaren die behoren tot deze methode: Vestibulum (eerste jaar), Atrium (tweede jaar), Tablinum (derde jaar), Peristylium (vierde jaar), leesboekjes en naslagvocabularium voor de derde graad (Verba, Nulla poena sine lege, Insignem pietate virum, Lepidum novum libellum, Sine ira et studio). Deze handboeken worden uitgegeven door Uitgeverij Plantyn.

Het handboek dat ik hier zal bespreken is Atrium, het handboek voor het tweede jaar. Atrium bestaat uit 3 delen: een leesboek, een taalboek en een woordenlijst.

Een kennismaking

De titel 'Atrium' verwijst naar een centrale ruimte in een Romeins huis, die als huiskamer en gastenkamer diende. Deze ruimte kan je bereiken via het Vestibulum (gang). De titel is dus goed gekozen: door de handboeken voor de eerste vier jaren Latijn te noemen naar ruimtes van een Romeinse domus, vergelijkt men de studie van Latijn a.h.w. met een wandeling door een Romeins huis, waarbij geleidelijk nieuwe ruimtes ontdekt worden of de kennis dus geleidelijk opgebouwd wordt. Deze titel is aantrekkelijk voor het doelpubliek, indien de leerkracht in de les expliciteert wat ermee wordt bedoeld.

Het titelblad is aantrekkelijk: de frisse turquoise kleur en de afbeelding springt in het oog. Het boek nodigt uit tot studie.

De lay-out van het handboek is opgefrist en de structuur is vernieuwd. Het formaat is handig, het boek is niet te zwaar en de prijs is democratisch: 24,20 euro voor het leesboek, 11,60 euro voor het taalboek, 5 euro voor de woordenlijst.

Er bestaat een lerarenkit met daarin een bordboek, een digitale handleiding, jaarplan, toetsmateriaal, oplossingen in digitale vorm en powerpoints. Voor de leerlingen is er een werkboek (taalboek) om oefeningen te maken, dus niet enkel een theorieboek. Bij dit handboek is er geen audio- of audiovisueel materiaal voorzien.

Het leerboek

De typografie van dit handboek is duidelijk en aantrekkelijk. De lay-out is luchtig door de frisse kleuren. De illustraties zijn passend en lesondersteunend, er staan zowel foto's als prenten in het boek. De leseenheden zijn haalbaar. Er is een duidelijke inhoudsopgave waarin de zeven hoofstukken opgelijst worden.

Een leseenheid

De aanpak is eerder grammaticaal dan communicatief, dit komt door het specifieke karakter van het Latijn. Het lexicon is functioneel, d.w.z. het staat in functie van de teksten, maar niet in functie van communicatieve vaardigheden.

De teksten

De teksten zijn authentiek maar wellicht hier en daar vereenvoudigd ,zodat alle vormen overeenkomen met het Standaardlatijn. Qua lengte en inhoud zijn de teksten aangepast aan de leerlingen. De teksten zijn voldoende gevarieerd. Bij de teksten horen telkens vraagjes, om de leerlingen te activeren. Dit kunnen zowel grammaticale als inhoudelijke vragen zijn. Er wordt dus wel gewerkt met een bepaald leesstrategie. Naast de tekst worden alle woorden verklaard die niet behoren tot het standaardvocabularium, zo zijn er weinig blinde passages.Het onderscheid tussen selectief lezen en globaal lezen komt tot uiting in de vraagstelling: bepaalde vragen zijn eerder globaal, andere heel specifiek. De teksten brengen niet enkel kennis van de literatuur, maar zeker ook van de cultuur (land en volk).

De grammatica

De grammatica wordt functioneel aangebracht, nl. in functie van het lezen van teksten. De grammaticaregels zijn sowieso belangrijker dan het communicatieve, opnieuw door het specifieke karakter van het Latijn. Meestal geeft men meteen alle details, af en toe wordt verwezen naar een andere passage in het boek. De inhoud wordt geleidelijk, cumulatief opgebouwd. Er zijn niet zoveel schema's in het leerboek,de literatuur en de cultuur krijgen meer aandacht. In het werkboek (taalboek) staan er wel veel overzichtelijke schema's.

De oefeningen

De opdrachten zijn duidelijk geformuleerd in het Nederlands. Het zelfstandig werken wordt gestimuleerd. De oefeningen zijn niet louter mechanisch maar functioneel, ze doen nadenken over de grammatica. Er is voldoende variatie in de soorten oefeningen: invuloefeningen, vertaaloefeningen, oefeningen die peilen naar begrip/inzicht, enz.De oefeningen zijn quasi allemaal ingebed in een zinvolle context. De creativiteit wordt gestimuleerd in de mate van het mogelijke.

 

 

Atrium